Kolejne pytania które spływają na maila są coraz bardziej zaskakujące. Otóż wśród skal pomiarowych wyróżniamy: nominalna skala pomiarowa, porządkowa skala pomiarowa, przedziałowa skala pomiarowa, ilorazowa skala pomiarowa. Skale te służą nam do prawidłowego kodowania pomiarów danej zmiennej za pomocą odpowiednich symboli.
Ostatnio otrzymałem na maila (statystyka@statystyka.org.pl) kilka pytań odnośnie zamiany skal pomiarowych. Studenci pytali mnie Dlaczego nie mogą wykonać podstawowych obliczeń, np. średniej arytmetycznej dla zmiennej kolor oczu (heh!), jeśli zamienili dane na dane liczbowe. W ich bazie kolorom przyporządkowano następujące wartości: niebieski – 1, zielony – 2, szary – 3 itd. Musimy pamiętać, że dla nas takie dane i tak muszą pozostać w skali nominalnej. Zgodnie z zasadami skal pomiarowych możemy zamieniać poszczególne skale tylko na bardziej uproszczone a nie na odwrót. Tak na marginesie, przypomniał mi się pewien artykuł „naukowy”, opublikowany w oficjalnej monografii z konferencji (więc monografia posiadała redaktora naukowego), w którym autorzy zamienili odpowiedzi TAK, NIE na wartości „0″, „1″, po czym wykonali obliczenia przeznaczone dla danych mierzalnych a nie nominalnych. Wkrótce zamieścimy dodatkowo kilka informacji na temat skal pomiarowych aby troszkę przybliżyć niektórym osobom dozwolone obliczenia statystyczne.
Szkoda tylko, że w niektórych przypadkach taka błędna zamiana skali może spowodować drastyczną zmianę w interpretacji wyników badań.