Ostatnio otrzymałem na maila (statystyka@statystyka.org.pl) kilka pytań odnośnie zamiany skal pomiarowych. Studenci pytali mnie Dlaczego nie mogą wykonać podstawowych obliczeń, np. średniej arytmetycznej dla zmiennej kolor oczu (heh!), jeśli zamienili dane na dane liczbowe. W ich bazie kolorom przyporządkowano następujące wartości: niebieski – 1, zielony – 2, szary – 3 itd. Musimy pamiętać, że dla nas takie dane i tak muszą pozostać w skali nominalnej. Zgodnie z zasadami skal pomiarowych możemy zamieniać poszczególne skale tylko na bardziej uproszczone a nie na odwrót. Tak na marginesie, przypomniał mi się pewien artykuł „naukowy”, opublikowany w oficjalnej monografii z konferencji (więc monografia posiadała redaktora naukowego), w którym autorzy zamienili odpowiedzi TAK, NIE na wartości „0″, „1″, po czym wykonali obliczenia przeznaczone dla danych mierzalnych a nie nominalnych. Wkrótce zamieścimy dodatkowo kilka informacji na temat skal pomiarowych aby troszkę przybliżyć niektórym osobom dozwolone obliczenia statystyczne.

Szkoda tylko, że w niektórych przypadkach taka błędna zamiana skali może spowodować drastyczną zmianę w interpretacji wyników badań.